Phí Trả Chậm Và Phí Tất Toán Sớm Khoản Vay Là Gì?

Phí trả chậm và lãi quá hạn

Khi bạn không trả nợ đúng hạn, khoản vay có thể phát sinh nhiều loại chi phí cùng lúc.

Các khoản thường gặp:

• Lãi trên phần dư nợ gốc bị quá hạn
• Lãi chậm trả, tức lãi tính trên khoản tiền lãi mà bạn chưa trả đúng hạn
• Phí trả chậm theo điều khoản của hợp đồng

Theo quy định về cho vay của tổ chức tín dụng, khi khoản nợ bị chuyển sang quá hạn, khách hàng phải trả lãi trên phần dư nợ gốc quá hạn tương ứng với thời gian chậm trả.

Mức lãi này do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá 150% lãi suất cho vay trong hạn tại thời điểm chuyển nợ quá hạn.

Với tiền lãi chưa trả đúng hạn, lãi chậm trả do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá 10% một năm tính trên số dư lãi chậm trả.

Một điểm đáng chú ý là thứ tự thu nợ.

Thông tư 29/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 8 năm 2026, nêu rõ với khoản nợ quá hạn, tổ chức tín dụng thu nợ gốc trước, nợ lãi sau.

Với khoản nợ còn trong hạn, tổ chức tín dụng và khách hàng vẫn thỏa thuận về thứ tự thu nợ gốc và lãi.

Hợp đồng được ký trước ngày 15 tháng 8 năm 2026 tiếp tục thực hiện theo nội dung đã thỏa thuận.

Chỉ khi các bên sửa đổi, bổ sung hợp đồng sau ngày đó thì phần mới phải theo quy định mới.

Để biết hợp đồng của bạn áp dụng cách nào, bạn nên đọc điều khoản về thứ tự thu nợ và hỏi đơn vị cho vay bằng văn bản.

Hậu quả của việc trả chậm với hồ sơ tín dụng được giải thích ở bài trả chậm khoản vay ảnh hưởng gì đến hồ sơ tín dụng.

Phí tất toán trước hạn

Tất toán trước hạn là việc bạn trả toàn bộ dư nợ trước ngày kết thúc hợp đồng.

Theo quy định, tổ chức tín dụng và khách hàng có thể thỏa thuận về việc trả nợ trước hạn.

Nghĩa là việc có thu phí hay không, và mức phí bao nhiêu, nằm trong hợp đồng.

Một số hợp đồng không thu phí tất toán sớm, một số hợp đồng thu theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền trả trước hoặc theo số kỳ còn lại.

Phí này có thể được gọi bằng các tên khác nhau, như phí trả nợ trước hạn hoặc phí phạt tất toán.

Bạn nên tìm hiểu các điểm sau trước khi vay:

• Hợp đồng có thu phí tất toán trước hạn không
• Phí tính theo tỷ lệ nào và trên khoản tiền nào
• Có khoảng thời gian đầu không được tất toán không
• Có được trả một phần nợ trước hạn không
• Lãi được tính đến ngày nào khi tất toán

Phí tất toán có thể làm lợi ích của việc trả sớm giảm đi.

Vì vậy trước khi quyết định trả sớm, bạn nên so sánh khoản lãi tiết kiệm được với khoản phí phải trả.

Cách tìm điều khoản trong hợp đồng

Các điều khoản này thường nằm rải rác trong hợp đồng hoặc điều khoản điện tử.

Bạn có thể tìm theo các từ khóa sau:

• Lãi suất quá hạn
• Lãi chậm trả
• Phí phạt hoặc phí trả chậm
• Trả nợ trước hạn hoặc tất toán
• Thứ tự thu nợ gốc và lãi
• Biểu phí hoặc phụ lục phí

Nếu hợp đồng được ký điện tử, hãy lưu lại bản hợp đồng và biểu phí về máy trước khi xác nhận.

Tổ chức tín dụng có trách nhiệm cung cấp cho khách hàng thông tin về lãi suất áp dụng với nợ quá hạn, lãi chậm trả, phương pháp tính lãi và các loại phí trước khi xác lập thỏa thuận.

Nếu không tìm thấy các thông tin này, bạn nên yêu cầu đơn vị giải thích bằng văn bản.

Việc không có hợp đồng hoặc biểu phí rõ ràng là dấu hiệu cần kiểm tra thêm tính hợp pháp của đơn vị, theo hướng dẫn ở bài cách kiểm tra đơn vị cho vay hợp pháp.

Ví dụ giả định

Giả sử bạn vay 12 triệu đồng, lãi 24% một năm trong hạn, thời hạn 12 tháng.

Đến kỳ trả tháng thứ ba, bạn trả chậm 20 ngày với phần gốc đến hạn 1 triệu đồng.

Giả sử hợp đồng quy định lãi quá hạn bằng 150% lãi trong hạn, tức 36% một năm.

Tiền lãi quá hạn trên phần gốc 1 triệu đồng trong 20 ngày xấp xỉ 1 triệu × 36% × 20 ÷ 365, tức khoảng 20 nghìn đồng.

Con số này chưa gồm phí trả chậm cố định nếu hợp đồng có quy định.

Nếu hợp đồng có phí trả chậm cố định giả định 50 nghìn đồng, tổng khoản phát sinh thêm là khoảng 70 nghìn đồng cho một lần chậm.

Trường hợp tất toán sớm, giả sử bạn muốn trả hết 6 triệu đồng dư nợ còn lại sau 6 tháng.

Nếu hợp đồng quy định phí tất toán 3% trên số tiền trả trước, bạn phải trả thêm 3% × 6 triệu = 180 nghìn đồng.

Số lãi bạn tiết kiệm được cho 6 tháng còn lại có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn khoản phí này tùy dư nợ và lãi suất.

Bạn nên tự tính cả hai con số trước khi quyết định trả sớm.

Cách tính lãi chi tiết có trong bài cách tính lãi suất vay tiêu dùng.

Cách hạn chế phí phát sinh

Bạn có thể giảm nguy cơ phát sinh phí bằng các việc sau:

• Đặt nhắc lịch trả nợ trước ngày đến hạn từ 3 đến 5 ngày
• Duy trì đủ số dư trong tài khoản trả nợ tự động
• Trả đủ số tiền đến hạn, không chỉ trả một phần
• Liên hệ đơn vị cho vay ngay khi dự đoán khó trả đúng hạn
• Đọc kỹ điều khoản tất toán trước khi vay, nhất là khi bạn dự định trả sớm
• Lưu lại chứng từ mỗi lần thanh toán

Nếu đã lỡ chậm trả, bạn nên trả sớm nhất có thể để hạn chế thời gian tính lãi quá hạn.

Khi gặp khó khăn kéo dài, bạn có thể tìm hiểu giải pháp ở bài gia hạn hoặc cơ cấu lại khoản nợ.

Khi tham khảo các kênh vay trên trang tổng hợp app vay tiền online uy tín, bạn nên tự đọc phần phí trả chậm và phí tất toán của từng đơn vị trên kênh chính thức.

Đừng vay chỉ vì lãi trong hạn thấp mà bỏ qua các khoản phí khi có sự cố.

Câu hỏi thường gặp