Cách Tính Lãi Suất Vay Tiêu Dùng Kèm Ví Dụ Cụ Thể

Lãi trên dư nợ gốc và dư nợ giảm dần

Có hai cách phổ biến để tính tiền lãi.

Lãi tính trên dư nợ gốc ban đầu

Mỗi kỳ bạn trả lãi trên toàn bộ số tiền vay ban đầu, dù bạn đã trả bớt một phần gốc.

Cách này thường được gọi là lãi tính theo gốc ban đầu hoặc lãi phẳng.

Lãi tính trên dư nợ giảm dần

Mỗi kỳ lãi chỉ tính trên phần gốc còn lại chưa trả.

Khi bạn trả bớt gốc, tiền lãi các kỳ sau giảm theo.

Về quy định, lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng do tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận.

Nội dung thỏa thuận phải gồm mức lãi suất và phương pháp tính lãi.

Nếu mức lãi không được quy đổi theo tỷ lệ phần trăm một năm, hoặc không tính theo số dư nợ thực tế, thỏa thuận cho vay phải ghi thêm mức lãi suất quy đổi theo phần trăm một năm.

Mức quy đổi này tính trên số dư nợ thực tế và thời gian duy trì số dư nợ đó, với một năm là 365 ngày.

Tổ chức tín dụng cũng phải cung cấp đầy đủ thông tin trước khi xác lập thỏa thuận, gồm lãi suất, lãi suất áp dụng với nợ quá hạn, phương pháp tính lãi và các loại phí.

Vì vậy bạn nên tìm con số lãi quy đổi theo năm trong hợp đồng để so sánh công bằng.

Cách hiểu chi phí thực của khoản vay được trình bày tiếp ở bài APR là gì và cách hiểu lãi suất năm hiệu quả.

Công thức và ví dụ với số giả định

Công thức tính lãi theo dư nợ giảm dần

Lãi của kỳ = Dư nợ đầu kỳ × Lãi suất năm × Số ngày trong kỳ ÷ 365

Các bước tính

1. Xác định dư nợ gốc còn lại ở đầu kỳ.

2. Xác định lãi suất năm theo hợp đồng.

3. Đếm số ngày thực tế của kỳ tính lãi.

4. Nhân ba giá trị trên rồi chia cho 365 để ra tiền lãi của kỳ.

5. Cộng tiền gốc phải trả của kỳ để ra số tiền cần thanh toán.

6. Trừ phần gốc đã trả khỏi dư nợ để làm dư nợ đầu kỳ tiếp theo.

Ví dụ giả định

Bạn vay 12 triệu đồng, thời hạn 12 tháng, lãi suất 24% một năm, trả gốc đều mỗi tháng 1 triệu đồng.

Tháng đầu có 30 ngày, tiền lãi bằng 12 triệu × 24% × 30 ÷ 365, tức xấp xỉ 237 nghìn đồng.

Để dễ theo dõi, bảng dưới quy ước mỗi tháng bằng một phần mười hai năm, tức lãi 2% mỗi tháng trên dư nợ đầu kỳ.

Thực tế đơn vị cho vay tính theo số ngày hoặc theo phương pháp ghi trong hợp đồng, nên số tiền có thể chênh lệch nhỏ.

Bảng minh họa 3 tháng đầu

Đơn vị trong bảng là triệu đồng.

Sau 3 tháng, dư nợ còn lại là 9 triệu đồng.

Tổng tiền lãi cả 12 tháng theo cách dư nợ giảm dần là khoảng 1,56 triệu đồng.

Nếu cùng mức 2% mỗi tháng nhưng tính trên gốc ban đầu 12 triệu đồng, tiền lãi mỗi tháng cố định là 0,24 triệu đồng.

Khi đó tổng tiền lãi 12 tháng là 2,88 triệu đồng, gần gấp đôi cách trên.

Do dư nợ bình quân trong năm chỉ khoảng 6,5 triệu đồng, mức lãi thực tế theo cách tính này tương đương khoảng 44% một năm tính trên dư nợ giảm dần.

Con số 44% là tính gần đúng để minh họa, nhưng cho thấy vì sao cùng một cách nói "2% mỗi tháng" có thể rất khác nhau về chi phí thật.

Bạn có thể cân đối khoản trả hàng tháng với thu nhập theo hướng dẫn ở bài cách lập ngân sách trả nợ hàng tháng.

Trần lãi suất theo quy định dân sự

Bộ luật Dân sự 2015 quy định lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Mức thỏa thuận không được vượt quá 20% một năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.

Nếu thỏa thuận vượt mức này, phần lãi vượt quá không có hiệu lực.

Mức 20% một năm tương đương khoảng 1,67% mỗi tháng.

Với giao dịch vay giữa cá nhân, cho vay với lãi suất từ 100% một năm trở lên có dấu hiệu của tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, nếu đủ các yếu tố cấu thành tội phạm.

Với tổ chức tín dụng, lãi suất và phí được các bên thỏa thuận theo Luật Các tổ chức tín dụng.

Theo cách hiểu phổ biến, trần 20% một năm của Bộ luật Dân sự chỉ áp dụng với các khoản vay dân sự ngoài hệ thống tổ chức tín dụng.

Cách hiểu này vẫn có quan điểm khác trong giới nghiên cứu pháp lý.

Vì vậy bạn không nên tự dùng mức 20% để kết luận một đơn vị cho vay là đúng hay sai.

Điều quan trọng là mức lãi và phương pháp tính phải được công bố rõ trong hợp đồng.

Với nợ quá hạn, lãi suất trên dư nợ gốc quá hạn do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá 150% lãi suất cho vay trong hạn tại thời điểm chuyển nợ quá hạn.

Bạn có thể tìm hiểu thêm các khoản phát sinh ở bài phí trả chậm và phí tất toán sớm khoản vay.

Sai lầm khi so sánh lãi

Nhiều người so sánh chưa đúng và dẫn đến đánh giá sai chi phí thật.

Các sai lầm thường gặp:

• So sánh lãi theo tháng của đơn vị này với lãi theo năm của đơn vị khác
• Không phân biệt lãi tính trên gốc ban đầu với lãi tính trên dư nợ giảm dần
• Chỉ nhìn số tiền trả hàng tháng mà bỏ qua tổng số tiền phải trả
• Bỏ qua các loại phí, như phí hồ sơ, phí dịch vụ hoặc phí bảo hiểm đi kèm
• Không để ý số tiền thực nhận, vì một số khoản phí có thể bị trừ trước
• So khoản vay có thời hạn khác nhau mà không quy về cùng cách tính
• Quên tính lãi và phí khi trả chậm hoặc tất toán trước hạn

Cách tránh đơn giản là yêu cầu bảng kê chi phí và đọc kỹ phần lãi suất quy đổi theo năm trong hợp đồng.

Bạn hãy so sánh theo cùng một thước đo và cùng thời hạn vay.

Khi xem các kênh đăng ký trên trang tổng hợp top 10 link app vay tiền mới nhất, bạn nên tự kiểm tra lãi, phí và điều khoản trên kênh chính thức của từng đơn vị.

Không nên chỉ vay vì con số lãi quảng cáo nghe có vẻ thấp.

Câu hỏi thường gặp