Bị Đe Dọa Đòi Nợ Phải Làm Gì? Quyền Của Người Vay

Hành vi đòi nợ không được phép

Bạn cần phân biệt nhắc nợ hợp pháp với đòi nợ trái pháp luật.

Nhắc nợ hợp pháp là thông báo về khoản nợ, hạn trả và hậu quả theo hợp đồng bằng lời lẽ phù hợp.

Đòi nợ trái pháp luật là các hành vi đe dọa, xúc phạm hoặc gây áp lực vượt quá giới hạn đó.

Các hành vi sau không được phép:

• Đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần để buộc bạn trả tiền
• Nhắn tin, gọi điện chửi bới, lăng mạ hoặc bôi nhọ danh dự
• Gọi điện, nhắn tin đến người thân, đồng nghiệp để gây áp lực hoặc xúc phạm
• Đăng hình ảnh, thông tin của bạn lên mạng xã hội để bêu xấu
• Gọi liên tục vào ban đêm để quấy rối
• Giả danh cơ quan chức năng để dọa bạn

Về mặt pháp luật, đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần nhằm chiếm đoạt tài sản có thể cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự.

Khung cơ bản của tội này là phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Nếu nội dung nhắn tin xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, người thực hiện có thể bị xử lý về tội làm nhục người khác hoặc tội vu khống.

Trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt hành chính, trong đó có quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

Ngoài ra, kinh doanh dịch vụ đòi nợ là ngành nghề bị cấm đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư 2020, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2021.

Vì vậy các nhóm tự nhận "đòi nợ thuê" không có cơ sở pháp lý để hoạt động.

Lưu giữ bằng chứng

Bằng chứng là yếu tố quan trọng nhất giúp cơ quan chức năng xử lý.

Bạn nên làm ngay các việc sau:

• Chụp màn hình toàn bộ tin nhắn, kèm số điện thoại người gửi và thời gian
• Ghi âm các cuộc gọi đe dọa hoặc xúc phạm
• Lưu lịch sử cuộc gọi, đặc biệt các cuộc gọi vào ban đêm hoặc gọi liên tục
• Chụp lại bài đăng hoặc hình ảnh nếu thông tin của bạn bị đăng lên mạng
• Ghi chú ngày giờ và nội dung từng lần bị quấy rối
• Nhờ người thân hoặc đồng nghiệp bị làm phiền ghi lại lời khai, nếu họ đồng ý

Bạn hãy sao lưu bằng chứng sang một nơi khác ngoài điện thoại, như đám mây hoặc máy tính.

Đừng xóa tin nhắn dù nội dung khiến bạn khó chịu.

Khi liên lạc lại, bạn không nên đáp trả bằng lời lẽ đe dọa hay xúc phạm, vì điều đó có thể gây bất lợi cho bạn.

Kênh tố cáo và hỗ trợ

Tùy mức độ, bạn có thể dùng các kênh sau:

• Công an xã, phường nơi cư trú để gửi đơn tố cáo kèm bằng chứng
• Công an cấp có thẩm quyền hoặc cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm như đe dọa, cưỡng đoạt tài sản
• Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nếu bạn bị làm nhục, vu khống hoặc bôi nhọ trên mạng xã hội
• Bộ phận chăm sóc khách hàng và tiếp nhận khiếu nại của chính đơn vị cho vay, để yêu cầu họ chấm dứt hành vi
• Số 113 khi có nguy cơ bị xâm hại tính mạng hoặc sức khỏe

Sau khi nộp đơn, bạn nên xin giấy biên nhận hoặc thông tin tiếp nhận để theo dõi.

Nếu sự việc nghiêm trọng, bạn có thể tham khảo ý kiến luật sư hoặc tổ chức trợ giúp pháp lý.

Bị đòi nợ dồn dập dễ gây căng thẳng và lo âu.

Bạn nên chia sẻ với người thân đáng tin cậy, thay vì một mình chịu áp lực.

Ứng xử khi bị nhắn tin cho người thân

Nhiều ứng dụng vay xin quyền truy cập danh bạ, rồi dùng danh sách này để liên hệ người thân của người vay.

Người thân của bạn chỉ có nghĩa vụ trả nợ nếu họ là bên vay, bên bảo lãnh hoặc có trách nhiệm theo hợp đồng.

Nếu họ không thuộc các trường hợp đó, họ không phải chuyển tiền thay bạn.

Bạn có thể hướng dẫn người thân như sau:

• Không chuyển tiền và không cung cấp thông tin cá nhân của bạn hay của họ
• Nói rõ mình không liên quan đến khoản vay và đề nghị ngừng liên hệ
• Không tranh cãi hay đáp trả bằng lời xúc phạm
• Lưu tin nhắn, cuộc gọi và số điện thoại liên hệ
• Chặn số điện thoại sau khi đã lưu bằng chứng

Bạn cũng có quyền liên quan đến dữ liệu cá nhân của mình và của người thân trong danh bạ.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 trao quyền được biết, đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý, yêu cầu chỉnh sửa và yêu cầu xóa dữ liệu.

Bạn có thể xem cách thu hồi quyền truy cập ở bài bảo mật thông tin cá nhân khi đăng ký khoản vay.

Trách nhiệm trả nợ vẫn còn

Việc đòi nợ trái pháp luật là sai, nhưng khoản vay hợp pháp vẫn là nghĩa vụ của bạn.

Nếu hết hạn mà bạn chưa trả, bên cho vay có quyền khởi kiện ra tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Khi có khó khăn tài chính, bạn nên chủ động liên hệ đơn vị cho vay sớm để trao đổi.

Trả chậm có thể ảnh hưởng đến hồ sơ tín dụng, bạn có thể đọc thêm ở bài trả chậm khoản vay ảnh hưởng gì đến hồ sơ tín dụng.

Các giải pháp như gia hạn hoặc cơ cấu lại nợ được trình bày ở bài gia hạn hoặc cơ cấu lại khoản nợ: khi nào nên làm.

Bạn cần tránh vay nóng từ kênh không rõ nguồn để trả khoản cũ, vì việc này dễ kéo bạn vào vòng xoáy nợ.

Nếu sau này cần vay lại, hãy chọn kênh chính thức và đọc kỹ điều khoản.

Bạn có thể xem trang tổng hợp về app vay tiền nhanh để đối chiếu kênh đăng ký, nhưng không nên quyết định vay chỉ vì tốc độ.

Câu hỏi thường gặp